|
poniedzia³ek, 16 lutego 2009
Bled
Jak to zwykle bywa z popularnymi miejscowo¶ciami na ca³ym ¶wiecie, ludzie zje¿d¿aj± tutaj t³umnie i bêd± to robiæ nadal, poniewa¿ miejsce jest naprawdê przepiêkne. W pogodny dzieñ od strony pó³nocno-wschodniej mo¿na podziwiaæ zarys góry Stol (2236 m) i Triglavu, najwy¿szego szczytu S³owenii (2864 m), s³uchaj±c bicia ko¶cielnych dzwonów i obserwuj±c t³umy turystów. Mimo tak wielu atrakcji, ceny w Bledzie s± bardzo zawy¿one, dlatego wielu podró¿nych omija to miejsce i udaje siê nad wiêksze i znacznie s³abiej zagospodarowane jezioro Bohinj, 26 km na po³udniowy zachód. Od VII w., S³owianie osiedlali siê w pobli¿u Pristavy, pod zamkiem, na wysepce i w kilkunastu innych miejscach wokó³ jeziora. Z Bledem zwi±zane s± mity i wierzenia S³owian, przekazywane z ust do ust przez stulecia. Dotycz± one przede wszystkim bogini ®ivy, jej kap³anki Bogomili oraz zakochanego w niej Èrtomira. W 1004 r. cesarz niemiecki Henryk II podarowa³ zamek w Bledzie wraz z przyleg³ymi ziemiami biskupom z Brixen w po³udniowym Tyrolu, sprawuj±cym ¶wieck± w³adzê na tych terenach a¿ do pocz±tku XIX w., kiedy Bled przeszed³ w rêce Habsburgów. Piêkno Bledu i gor±ce ¼ród³a by³y dobrze znane ¶redniowiecznym pielgrzymom, przybywaj±cym do ko¶ció³ka na wyspie. W owym czasie nie potrafiono jeszcze w pe³ni doceniæ walorów zdrowotnych Bledu, a pod koniec XVIII w. w³a¶ciciel zamku rozwa¿a³ nawet mo¿liwo¶æ osuszenia jeziora i wykorzystania gliny i i³ów do produkcji cegie³. Na szczê¶cie pojawi³ siê tutaj szwajcarski lekarz Arnold Rikli, który dostrzeg³ potencja³ uzdrowiskowy Bledu. W roku 1855 otworzy³ ³a¼nie zdrojowe. Gdy w 1870 r. otwarto liniê kolejow± z Lublany do Tarvisio (Trbi¾), do Bledu zaczê³o przybywaæ coraz wiêcej go¶ci. Od pocz±tku XX w. a¿ do II wojny ¶wiatowej uzdrowisko nale¿a³o do ulubionych wczasowisk bogatych Europejczyków. Za czasów Królestwa Serbów, Chorwatów i S³oweñców Bled by³ letni± rezydencj± jugos³owiañskiej rodziny królewskiej Karad¾ord¾eviæów. Nazwa „Bled” odnosi siê zarówno do jeziora, jak i do pobliskich osad, w szczególno¶ci za¶ do zabudowanych terenów po stronie pó³nocno-wschodniej, gdzie skupiaj± siê prawie wszystkie hotele. Od tego miejsca odchodzi w kierunku wschodnim Ljubljanska cesta, g³ówna ulica Bledu, a wokó³ jeziora biegn± deptaki – Cesta Svobode (na po³udnie) i Kidrièeva cesta (na pó³noc). Dworzec autobusowy w Bledzie jest usytuowany na skrzy¿owaniu Cesty Svobody z Grajsk± cest±, w pobli¿u hotelu Jelovica. W mie¶cie s± dwie stacje kolejowe – Lesce-Bled oddalona o 4 km na po³udniowy wschód od drogi do Radovljicy, i Bled Jezero przy Kolodvorskiej ulicy, na pó³nocny zachód od jeziora, w pobli¿u o¶rodka wio¶larskiego Zaka.
¶roda, 17 grudnia 2008
Karyntia
Karyntia (niem. Kärnten, s³ow. Koro¹ka, w³. Carinzia) – kraj zwi±zkowy i kraina historyczna w po³udniowej Austrii. Graniczy ze S³oweni±, W³ochami, Tyrolem, Salzburgiem i Styri±. Stolic± landu jest Klagenfurt. Obok Austriaków, zamieszkuje j± te¿ mniejszo¶æ s³oweñska w liczbie 14 tys. osób.
czwartek, 30 pa¼dziernika 2008
Rz±d
Powo³ywanie: Kandydatem na premiera zostaje osoba przedstawiona Zgromadzeniu przez prezydenta, zostaje wybrany w g³osowaniu tajnym bezwzglêdn± wiêkszo¶ci± g³osów. Je¶li kandydat nie otrzyma wymaganej wiêkszo¶ci, w ci±gu 14 dni prezydent mo¿e przedstawiæ tego samego lub innego kandydata, tak¿e grupy parlamentarne licz±ce co najmniej 10 cz³onków mog± wysuwaæ swoich kandydatów. Przeprowadza siê kolejne g³osowania (pierwsze nad kandydatem prezydenta) je¶li i na tym etapie nie wy³oni siê premiera, prezydent rozwi±zuje parlament. Mo¿na unikn±æ rozwi±zania gdy w ci±gu 48 godzin Zgromadzenie wiêkszo¶ci± zwyk³± podejmie uchwa³ê o przeprowadzeniu ponownego wyboru premiera. Wówczas do powo³ania premiera wystarczy zwyk³a wiêkszo¶æ, je¶li i to zawiedzie znów mo¿na wysuwaæ kilka kandydatur (prezydent i grupy poselskie) Gdy ten krok nie przyniesie sukcesu rozpisuje siê nowe wybory. Ministrowie s± powo³ywani i odwo³ywani przez Zgromadzenie Pañstwowe na wniosek premiera. Kandydat na ministra musi wcze¶niej odpowiedzieæ na pytania w³a¶ciwej komisji. Zasada konstruktywnego wotum nieufno¶ci – na wniosek co najmniej 9 pos³ów Zgromadzenie mo¿e wybraæ nowego premiera, co jest równoznaczne z udzieleniem wotum nieufno¶ci staremu premierowi ( miêdzy wnioskiem a g³osowaniem musi min±æ 48 godzin) Premier mo¿e równie¿ przed³o¿yæ Zgromadzeniu wniosek o udzielenie wotum zaufania, gdy nie uzyska poparcia bezwzglêdnej wiêkszo¶ci pos³ów musi zostaæ wybrany nowy premier lub w ponownym g³osowaniu Zgromadzenie musi mu wyraziæ wotum zaufania. Odwo³anie rz±du lub ministra mo¿e nast±piæ równie¿ podczas dyskusji nad interpelacj± zg³oszon± przez co najmniej 10 pos³ów (bezwzglêdna wiêkszo¶æ)
czwartek, 14 sierpnia 2008
Portoro¾
Ka¿dy kraj le¿±cy nad morzem ma chocia¿ jeden naprawdê rozrywkowy kurort. W S³owenii jest nim Portoro¾, po³o¿ony w piaszczystej zatoce, 5 km na po³udniowy wschód od Piranu. ![]() „Port ró¿” to miasto wielkich hoteli, restauracji, barów, agencji podró¿y, sklepów, dyskotek, p³atnych pla¿, oraz, rzecz jasna – turystów. Jeden ze starszych przedstawicieli s³oweñskich w³adz turystycznych zwyk³ go nazywaæ „Portobetonem” (czyli portem z betonu), a inny twierdzi³, ¿e nie by³ w nim od ponad 30 lat, wol±c, podobnie jak zdecydowana wiêkszo¶æ S³oweñców, pla¿owaæ siê na chorwackiej Istrii czy na Wybrze¿u Dalmatyñskim. Portoro¾ (w³. Portorose) nie jest jednak taki z³y. Piaszczyste pla¿e s± rozleg³e i stosunkowo czyste, w tutejszym uzdrowisku mo¿na za¿ywaæ k±pieli wodnych i b³otnych – a to dopiero pocz±tek listy atrakcji. Je¶li tury¶cie uda siê dostosowaæ do panuj±cej tu atmosfery, Portoro¾ stanie siê zabawnym miejscem, gdzie mo¿na siê wtopiæ w t³um rozbawionych i na wpó³ rozebranych S³oweñców, W³ochów, Austriaków, Niemców i turystów innych narodowo¶ci. Wystarczy tylko przy³±czyæ siê do zabawy. Portoro¾ jest tak dobrze odrestaurowany, ¿e wygl±da jakby zbudowano go ca³kiem niedawno. Wiêkszo¶æ zabudowy wzd³u¿ Drogi Nadmorskiej pochodzi z pó¼nych lat 60. i 70. XX stulecia, ale ju¿ od XIII w. istnia³a tu osada, o której ustronn± zatokê przez nastêpne dwa stulecia toczono zaciête walki. W 1689 r. w zatoce Portoro¾ odby³y siê regaty galeonów z ca³ej Istrii, w których wziê³o udzia³ ponad 100 jednostek. Prawdziw± s³awê miasto zyska³o dopiero pod koniec XIX w., kiedy oficerowie austro-wêgierscy zaczêli je odwiedzaæ dla s³ynnych k±pieli b³otnych. B³oto zbierano z basenów solankowych w Seèovlju. Wie¶ci szybko siê rozesz³y i ju¿ w 1912 r. powsta³ luksusowy hotel Palace. Obecnie ów symbol luksusu popada w ruinê, oczekuj±c na hojnego fundatora, który móg³by zasponsorowaæ dalsze prace renowacyjne.
czwartek, 05 czerwca 2008
Paralotnie, loty balonem i samolotem
Loty na paralotni zyskuje w S³owenii coraz wiêksz± popularno¶æ, zw³aszcza na terenach wokó³ jeziora Bohinj oraz w Bovecu w Gorenjskiej. W tym drugim miejscu mo¿na równie¿ lataæ paralotniami dwuosobowymi, startuj±c z górnej stacji kolejki linowej na Kanin i lec±c oko³o 2000 m w dó³ w piekn± Dolinê Bovec. Jedn± z najbardziej prê¿nych organizacji zajmuj±cych siê lotami balonowymi jest Balonarski Center Barje (tel. 01/2522681) w Lublanie. Wiêcej szczegó³ów na ten temat zawarto w sekcji Aktywny wypoczynek w rozdziale dotycz±cym Lublany. W niemal ka¿dej wiêkszej s³oweñskiej miejscowo¶ci znajduje siê zarówno lotnisko (choæby prowizoryczne), jak i skupiaj±cy entuzjastów latania aeroklub, który chêtnie zabierze na podniebn± wycieczkê. S³oweñskie Stowarzyszenie Lotnicze (Letalska Zveza Slovenije, tel. 01/ 4223333, fax 4223330) z siedzib± w Lublanie, przy Tr¾a¹ka cesta 2, posiada pe³n± listê aeroklubów w kraju.
pi±tek, 18 kwietnia 2008
Koper
Koper, oddalony zaledwie o 21 km od Triestu, to pierwsze z trzech starych, malowniczych w³oskich miast, po³o¿onych wzd³u¿ pó³nocnego wybrze¿a pó³wyspu Istria. W³oska nazwa miasta - Capodistria - przypomina, ze miasto by³o niegdy¶ stolica Istrii. Koper w czasie swojej d³ugiej i burzliwej historii by³ znany pod wieloma nazwami. Staro¿ytni Grecy zwali go Egid±, Rzymianie u¿ywali okre¶lenia Capris, a Bizantyñczycy – Justinopolis. W XIII w. miasto sta³o siê posiad³o¶ci± patriarchów Akwilei, z której zarz±dzano istryjskim maj±tkiem, otrzyma³o zatem nazwê Caput Histriae – „Stolica Istrii”. Od tego okre¶lenia wywodzi siê w³oska nazwa Capodistria. W okresie patriarchatu wzniesiono fortyfikacje, wtedy równie¿ powsta³y najpiêkniejsze budowle miejskie, m.in. katedra i pa³ace. Z³ota epoka przypada na wieki XV i XVI, kiedy miastem rz±dzi³a Republika Wenecka. Rozwój handlu sprawi³, ¿e Koper sta³ siê g³ównym o¶rodkiem prawno-administracyjnym Istrii. Miasto zmonopolizowa³o handel sol±, której wrêcz desperacko potrzebowa³a Austria. Los Kopru zosta³ jednak przes±dzony, kiedy oddalony o 20 km na pó³nocny wschód Triest uzyska³ w XVIII w. status wolnego portu, a Habsburgowie wybudowali w 1857 r. liniê kolejow± ³±cz±c± miasto z Wiedniem. Wielu mieszkañców przenios³o siê wówczas w g³±b pó³wyspu. W okresie miêdzywojennym miastem rz±dzili W³osi. W ramach agresywnej italianizacji pozamykano dwujêzyczne szko³y i ograniczono swobody intelektualistom s³oweñskim. Po klêsce W³och i Niemiec w II wojnie ¶wiatowej, sporne tereny wybrze¿a adriatyckiego – tzw. terytorium Wolnego Miasta Triestu – podzielono na dwie strefy. W 1954 r. na mocy porozumienia londyñskiego strefê B ze stolic± w Koprze przyznano Jugos³awii, natomiast strefa A (z Triestem) znalaz³a siê pod administracj± w³osk±. Prawie 25 tys. w³oskojêzycznych mieszkañców Istrii przenios³o siê do Triestu, ale oko³o 3 tys. zosta³o w Koprze i innych nadmorskich miejscowo¶ciach. Koper jest obecnie g³ównym o¶rodkiem mniejszo¶ci w³oskiej w S³owenii, a jêzyka w³oskiego mo¿na tu u¿ywaæ bez ograniczeñ. Od lat 50. XX w. Koper rozwija siê do¶æ intensywnie. Ten najwiêkszy o¶rodek na wybrze¿u jest nie tylko jedynym portem S³owenii i austriackim oknem na morze, lecz równie¿ prê¿nym o¶rodkiem przemys³owo-handlowym. Pomimo rozwiniêtego przemys³u, portów kontenerowych i wysokich biurowców, centrum miasta zachowa³o ¶redniowieczny charakter. Tereny rekreacyjne rozci±gaj± siê po drugiej stronie Zatoki Koperskiej, w le¿±cym na pó³nocy Ankaranie. Najstarsza czê¶æ zabudowy Kopru znajdowa³a siê na wyspie a¿ do pocz±tku XIX w., kiedy zbudowano groblê, a teren wokó³ niej zasypano i wyrównano. Dzi¶ trudno sobie wyobraziæ Stare Miasto jako oddzielny skrawek l±du, szczególnie, gdy spogl±da siê na nie od strony dworca kolejowo-autobusowego, usytuowanego kilometr dalej, przy koñcu Kolodvorskiej cesty. Centralnym punktem Starego Miasta jest Titov trg – przepiêkny, gotycko-renesansowy plac z wyra¼nymi wp³ywami architektury weneckiej. Nadmorska przystañ i niewielka miejska pla¿a s± usytuowane na pó³nocny zachód od placu.
wtorek, 08 kwietnia 2008
S³owenia
S³owenia to niewielki kraj, który w³a¶ciwie trudno odnale¼æ, przygl±daj±c siê mapie Europy. Le¿y w Europie Po³udniowo-Wschodniej. Powiedzenie "ma³e jest piekne" doskonale pasuje do by³ej republiki Jugos³awii dzi¶ niepodleg³ego pañstwa granicz±cego z W³ochami, Austri±, Wêgrami i Chorwacj±. S³owenia, choæ niewielka (pod wzglêdem zajmowanej powierzchni o po³owê mniejsza ni¿ Szwajcaria), ma do zaoferowania tak wiele atrakcji, ¿e ¶mia³o mo¿e pod tym wzglêdem konkurowaæ z krajami nawet kilka razy wiêkszymi. Naprawdê jest tu co ogl±daæ. Od weneckich miast portowych na wybrze¿u, scen operowych i sal koncertowych Lublany i farm w wêgierskim stylu w Prekmurju, po podziemny majestat jaskiñ kocjañskich, ukryte wysoko w górach bazy partyzantów z czasów II wojny ¶wiatowej i dramatyczn±, wrêcz filmow± sceneriê Alp Julijskich. To wszystko mo¿na zobaczyæ w³a¶ciwie jednego dnia, podró¿uj±c po S³owenii w poszukiwaniu miejsca odpowiedniego na wakacje. A jest w czym wybieraæ. Ró¿norodno¶æ i zmienno¶æ to cechy charakteryzuj±ce krajobraz tego kraju, którego najwiêkszym atutem s± wspania³e plenery. S³oweñcy, wyj±tkowo ¿yczliwi i go¶cinni, lubuj± siê w sportach, które umo¿liwiaj± kontakt z natur±, a na tym swoistym "placu zabaw" po s³onecznej stronie Alp szkoli³o siê wielu najlepszych na ¶wiecie narciarzy, alpinistów, kajakarzy i lotniarzy.
wtorek, 18 marca 2008
Historia S³owenii
W ci±gu swojej historii S³owenia wchodzi³a w sk³ad ró¿nych pañstw, miêdzy innymi staro¿ytnego Rzymu i Austro-Wêgier oraz rz±dzona by³a przez w³adców bawarskich. S³owenia zasiedlona zosta³a przez S³owian oko³o VI wieku naszej ery, którzy to uformowali s³owiañskie Ksiêstwo Karantanii. Podzielona przez lata S³owenia nieustannie szuka³a mo¿liwo¶æ uzyskania niepodleg³o¶ci. Pierwsze próby i program po³±czenia S³owenii przypad³y na rok 1848 podczas Wiosny Ludów. Po upadku Austro-Wêgier w 1918, S³oweñcy wraz z innymi narodami po³udniowos³owiañskimi uformowali Królestwo SHS, które zosta³o przemianowane na Królestwo Jugos³awii w 1929 roku. W czasie II wojny ¶wiatowej Jugos³awia rozpad³a siê, ale zosta³a ponownie zjednoczona przez komunistów w 1945 roku. Po upadku ZSRR S³owenia wyst±pi³a z Federacji Jugos³awii i sta³a siê niezale¿nym pañstwem. Do³±czaj±c w 2004 do NATO, i 1 maja tego samego roku do Unii Europejskiej przypieczêtowa³a ona swoje wcze¶niejsze d±¿enia do samodzielno¶ci.
Triglavski Park Narodowy
W pó³nocno-zachodnim zak±tku S³owenii rozci±gaj± siê Alpy Julijskie, których druga czê¶æ nale¿y do W³och. Na zwieñczony trzema wierzcho³kami Triglav (2864 m), najwy¿sz± górê S³owenii, w letnie weekendy zd±¿aj± setki turystów. Triglavski Park Narodowy obejmuje prawie ca³y obszar Alp Julijskich le¿±cych w granicach S³owenii. Punktem centralnym parku jest oczywi¶cie góra Triglav, ale w jego obrêbie znajduje siê równie¿ wiele innych szczytów siêgaj±cych powy¿ej 2000 m, a tak¿e w±wozy, kaniony, rzeki, potoki, lasy i hale. Posiada wyj±tkowo bogat± faunê i florê, miêdzy innymi wspania³e odmiany kwiatów, jak na przyk³ad s³ynna ró¿a z Triglavu, niebieska goryczka, ¿ó³ta pêpawa, mak julijski i purpurowy dzwonek Zoisa. Park zajmuje ok. 84 tys. ha i rozci±ga siê od miasta Kranjska Gora na pó³nocy do Tolmina na po³udniu i od granicy w³oskiej na zachodzie niemal do Bledu na wschodzie.Znakomicie oznakowane szlaki turystyczne prowadz± na niezliczone szczyty i wierzcho³ki, a najpopularniejsze trasy wspinaczkowe obejmuj± szczyt Mangart (2678 m) na granicy w³oskiej (dwunastokilometrowy odcinek schodz±cy do prze³êczy Predel to najwy¿ej po³o¿ona droga w S³owenii), w±ski jak czubek ig³y Jalovec (2645 m) w czê¶ci pó³nocnej i poszarpan± krawêd¼ szczytu Razor (2601 m), na po³udniowy wschód od Vr¹iè. Triglavski Park Narodowy to nie tylko cel wypraw alpinistycznych. Wiod± têdy równie¿ ³atwe szlaki turystyczne prowadz±ce przez przepiêkne doliny, lasy i ³±ki. Warto skorzystaæ z dwóch znakomitych map turystycznych: Julische Alpen Wanderkarte (mapa turystyczna Alp Julijskich) w skali 1:50 000, wydawnictwa Freytag & Berndt oraz Triglavski Narodni Park w skali 1:50 000, wydanej przez PZS. |
Archiwum
|